Alan Lezan

Ezidi (veya Êzidî), Kürdçe konuşan bir dini ve etnik topluluğu ifade eder. Ezidilik, tek tanrılı bir inanç sistemine dayanır ve kökenleri eski Mezopotamya dinlerine kadar uzanır. Ezidiler, kendilerini genellikle “Yaratıcının hizmetkarı” anlamına gelen bir terimle tanımlarlar. Ezidilik, Zerdüştlük, İslam, Hristiyanlık ve diğer dinlerden etkiler taşır.

“Ezidi” kelimesi, Kürdçe kökenlidir ve genellikle “Tanrı’ya inanan” ya da “Tanrı’ya ait olan” şeklinde yorumlanır. Ezidiler, inançlarına göre Tanrı’ya ve kutsal varlıklara derin bir bağlılık içerisindedirler. “Ezidi” kelimesinin kökeni konusunda farklı görüşler bulunsa da bazı araştırmacılar kelimenin Zerdüştlük ya da eski Mezopotamya dinlerine dayandığını öne sürerler.

Ezidiler, kendilerini ruhsal bir topluluk olarak tanımlar ve inanç sistemlerinde iyi ile kötünün dengesi önemli bir yer tutar. İnançlarının merkezinde Melek Tavus (Tavus Kuşu Meleği) yer alır ve bu figür, kutsal bir arabulucu olarak görülür.

Yezidi ise tarihsel ve dini bağlamda farklı anlamlar taşır. Arapça kökenli bir isim olan Yezit, genellikle Emevi Halifesi Yezid bin Muaviye ile ilişkilendirilir. Ancak, Ezidiler bu bağlantıyı reddeder ve isimlerinin bu halifeyle ilgisi olmadığını belirtirler. Türkçe’de “Yezit” kelimesi bazen olumsuz anlamda, “hilekar” veya “nefret edilen kişi” gibi kullanımlara sahiptir.

Bazı Ezidiler de “Ezidi” yerine “Yezid’i” diye Ezidilere hitap ederler. Bu durum, Ezidiler arasında kullanılan dilin ve kültürel faktörlerin bir yansıması olabilir. “Ezidi” ve “Yezid’i” kelimeleri, farklı lehçelerde ve bölgelerde telaffuz farklılıkları gösterebilir. Özellikle Kürdçe ve Arapça gibi dillerde harflerin ve seslerin değişimi, kelimelerin yazılışı ve söylenişinde farklılık yaratabilir ama en doğrusu “Ezidi”dir.

Ezidilerin şeytana taptığı iddiası, tarih boyunca yanlış anlaşılmalardan kaynaklanmıştır ve Ezidiler tarafından kesinlikle reddedilmektedir. 

Melek Tavus’un şeytanla ilişkilendirilmesi, tarihsel ve kültürel yanlış anlamalardan kaynaklanıyor. Ezidilik inancında Melek Tavus, Tanrı’nın yarattığı en yüksek meleklerden biridir ve Tanrı’ya olan sadakatiyle bilinir. Ezidiler, Melek Tavus’u iyilik, bilgelik ve rehberlik sembolü olarak görürler.

Ancak, bazı dini metinlerde ve geleneklerde Melek Tavus’un hikayesi, şeytanın düşüş hikayesine benzer şekilde yorumlanmıştır. Örneğin, Melek Tavus’un Tanrı’ya olan sadakati nedeniyle diğer meleklerden farklı bir rol üstlenmesi, dış gözlemciler tarafından yanlış bir şekilde şeytanla ilişkilendirilmiştir. Bu yanlış algı, özellikle Ezidilerin tarih boyunca maruz kaldığı ayrımcılık ve önyargılarla pekişmiştir.

Ezidiler, bu tür iddiaları kesinlikle reddeder ve inançlarının barışçıl bir sistem olduğunu vurgularlar. Bu yanlış anlamalar, genellikle Ezidilik hakkında yeterli bilgiye sahip olmayan kişilerden kaynaklanıyor.

Ezidiler, Kürdçeyi son derece güzel bir şekilde konuşarak, tarihin derinliklerinden günümüze kadar Kürd kültürünü yaşatmayı başaran bir topluluktur. Her ne kadar bazı Ezidiler kendilerini Kürd olarak tanımlamasa da, bana göre bu topluluk, Kürdlerin öz atalarını temsil etmektedir.

Alan Lezan || 27.03.2025

“Şeytan” ile ilgili geniş bilgi aşağıdaki likte veriliyor:

Ezidileri şeytana tapmakla suçlamak neden yanlış?

Yorumlar:

Ekrem Vergili: Terminolojik olarak “Ezidi’nin kelime anlamı, “Azda/Allah’ın yarattığı kişilik” demek. Kürtçe’de, Allah’ın diğer bir ismi ise “Yezdan”dır.

Êzîdî Kürt 

Zerdüş ise dindir.

Bana sorsan ben êzîdıyim 

Dinin Zerdüşt dini

Kitabın kara kitap ,misafa Reş.

Neden Ezidî Kürtler 

Çünkü kılıç zoruyla müslüman olan Kürtler Olmayanları aşağılamak için.

Bana derlerdi 

Èzîdîkî werrê

Èzîdî ki wer tünne 

Aynen müslüman Kürtlerin Ermenilere Fille deyip aşağılaması gibi.

Asimile olmayan ŞENGAL deki Ezidî halkına osmanlı 72 soykırım uygulamış ama onlar Zerdüşt inancından vaz geçmedi 

Son kırımı IŞİD islami cihadistleri yaptı…

Cemil Halis: Yezidi veya Êzidi kavramları sanırım Mishfa Reş yazıldıktan sonra kullanılmaya başlanmış. Bildiğim kadarıyla bu kitabın yazarı resmen Yezidi savunmaktadır. Devamla, bugünden söz konusu döneme bakıldığında kitap kötü düşünceleri içeriyor. (Belirtmekte fayda var; Şu anda Êzidi olduğunu söyleyenlerin bu kitapla alakası yoktur. Kitap yazarı Şêş Adi’yi övmeleri de tamamen başka amaçlıdır. Hani bazı Alevilerin “gerçek Müslüman biziz..” demeleri gibi oluyor).