Alan Lezan

Eleştiri ve öz eleştiri, bireysel gelişim ve toplumsal ilerleme açısından oldukça önemlidir. Her ikisi de farklı açılardan değerlendirilebilir.

Eleştiri, bir kişinin veya bir işin, belirli ölçütlere göre değerlendirilmesi ve olumlu ya da olumsuz yönlerinin belirtilmesidir.

Eleştirinin amacı, geliştirici geri bildirim sağlamaktır. Yapıcı eleştiri, kişilerin hatalarını fark etmelerine ve kendilerini geliştirmelerine yardımcı olur. Olumlu bir dil kullanarak yapılan, kişinin veya işin güçlü yönlerini vurgularken, zayıf yönlerini de nasıl iyileştirebileceğini belirten eleştirilerdir.

Yıkıcı eleştiri ise hataları ve olumsuz yönleri vurgulayan, moral bozucu ve kişiyi rencide edici eleştirilerdir. Bu tür eleştiriler, genellikle yapıcı bir çözüm sunmaz. 

Ne yazık ki, Kürdler arasında yapıcı eleştiri yerine sıkça hakaret ve küfür kullanımı yaygındır. Bu durum, karşısındakini ezmek, linç etmek ve rencide etmek amacıyla yapılan davranışlarla kendini gösterir. Örneğin, sosyal medyada tartışanlar genellikle erkeklerdir. Kadınlar ise bu tür hakaret ve küfürlü tartışmalara katılmaktan haklı olarak uzak dururlar.

Bu ahlaki sınırları aşan sert tartışmalar, genellikle Kürdlerin devlet kurma isteğini destekleyenler ile buna karşı çıkanlar arasında yaşanıyor. 

Devlete destek verenler genellikle Federal Kürdistan Bölgesi ve Barzanilere yakın çevrelerdir. Kürd devletine karşı olanlar ise PKK çevresidir ve özel olarak Barzanilere ve onların temsil ettiği KDP’ye düşmanlık besleyen bazı Kawacılar ve YNK’liler de bu gruba dahildir.

Kawacıların gücü sınırlıdır, ancak PKK, Kuzey Kürdlerinin büyük bir kesimini Barzanilere ve KDP’ye düşman etmeyi başarmıştır. Bir yandan işgalci ve despot Türklere “kardeşimiz” derken, onların ülkesine demokrasi getirmeye çalışırken, diğer yandan asıl “kardeşleri” olan Güney Kürdlerine düşman olarak görüp saldırmaktadırlar. Bu durumu anlamak zordur, çünkü Güney Kürdistan’da Avrupa’dan daha iyi bir demokrasi bulunmaktadır ve Barzaniler halkın iradesiyle seçilmişlerdir.

Bu konuya değinmemin nedeni; aslında PKK dışındaki diğer Kürd grup ve partiler birbirini sevip saymakta ve hepsi Kürdlerin beş parçada devletleşme ve bağımsızlıktan yana durmaktadır. KDP ve Barzani’ye düşmanlık besleyenler arasında ise kendi aralarında sorun yoktur. Ancak gözlemlediğim kadarıyla, bu zıtların uzlaşma gibi bir çabası bulunmamaktadır ve bu durum Kürdlerin yararına değildir. 

Kürdler arasındaki bu çatışma, ancak PKK’nin ileride Kürd devletini ve bağımsızlığını desteklemesi durumunda sona erebilir. Şimdilik başka çözüm yolu göremiyorum.

Öz eleştiri ise kişinin kendi davranışlarını, düşüncelerini ve duygularını objektif bir şekilde değerlendirmesidir. Amacı kendi hatalarını fark etmek, sorumluluk almak ve kişisel gelişim sağlamak amacıyla yapılır.

Öz eleştiri aynı zamanda kişisel farkındalığı artırır, hatalardan ders almayı sağlar ve bireyin kendini sürekli geliştirmesine katkıda bulunur. Burada dikkat edilmesi gereken aşırı sert olmamak önemlidir. Kendine karşı dürüst olmak, ancak kendini yıpratacak kadar eleştirel olmamak gereklidir.

Eğer bir toplumda eleştiri ve öz eleştiri mekanizmaları düzgün çalışmıyorsa, o toplumun veya ülkenin gelişmesi mümkün değildir. Bu aynı zamanda kültürel bir sorundur. Kürdler yapıcı eleştiri ve öz eleştiriyi Batı’daki gibi içselleştirip kültürlerinin bir parçası haline getirirlerse, gelişmenin önündeki tüm engeller kalkabilir diye düşünüyorum.

Bu nedenle, hakaret ve küfür dışında, insanlar düşüncelerini ve yapıcı eleştirilerini, kime karşı olursa olsun, özgürce ifade edebilmelidir. Sansür kesinlikle uygulanmamalı ve her birey, düşüncelerini her yerde, herkese karşı özgürce dile getirme hakkına sahip olmalıdır.

Alan Lezan || 26.12.2024