Beş Parçanın Beraber Hareket Etmesi İçin Ne Yapılmalı?

Aşağıdaki maddeler romantik bir “birlik” çağrısı değil; gerçek koşullara dayanarak oluşturulmuş, uygulanabilir bir stratejik çerçevedir.

  1. Ortak bir ulusal dil değil, ortak bir ulusal sözlük

Kürdistan’ın beş parçası farklı lehçeler, farklı siyasal diller ve farklı tarihsel hafızalar kullanıyor. Birlik için tek dil gerekmez; ama ortak kavramlar gerekir:

  • “Kürd kimliği”
  • “Kürdistan coğrafyası”
  • “Özgürlük, eşitlik, adalet”
  • “Kolektif hafıza”
  • “Kültürel süreklilik”

Bu kavramlar parçalar arasında aynı anlamı taşıdığında, siyasal birlik zaten kendiliğinden güçlenir.

  1. Parçalar arası rekabeti değil, tamamlayıcılığı kabul etmek

Her parça farklı bir rol oynuyor:

  • Güney → kurumsallaşma ve diplomasi
  • Kuzey → toplumsal güç ve kültürel üretim
  • Doğu → entelektüel damar ve tarihsel süreklilik
  • Batı → toplumsal deney ve dönüşüm
  • Kızıl Kürdistan (Kürdistana Sor) → tarihsel hafıza ve Kafkasya köprüsü
  • Diaspora → küresel görünürlük ve uluslararası etki

Birlik, herkesin aynı şeyi yapmasıyla değil, her parçanın kendi gücünü bütün için kullanmasıyla olur.

  1. Ortak bir “Kürdistan anlatısı” oluşturmak

Beş parçanın ortak bir hikâyesi yoksa, ortak bir geleceği de olmaz.
Bu anlatı:

  • mağduriyet değil,
  • kahramanlık değil,
  • romantik milliyetçilik değil,

tarihsel gerçeklik + kültürel süreklilik + modern özneleşme üzerine kurulmalı.

  1. Parçalar arası kültürel dolaşımı artırmak

Siyaset bazen tıkanır; kültür tıkanmaz.

  • Ortak edebiyat projeleri
  • Ortak müzik ve sinema üretimleri
  • Ortak dijital platformlar
  • Ortak akademik çalışmalar

Kültür, siyasal birlikten önce gelir; çünkü insanları birbirine bağlayan ilk şey duygudur.

  1. Diasporayı altıncı parça olarak aktif konuma getirmek

Kafkasya, Avrupa, Amerika, Avustralya…
Diaspora sadece “uzak topluluk” değil; Kürdistan’ın dışarıdaki aklı ve nefesidir.

  • Lobi gücü
  • Akademik üretim
  • Medya görünürlüğü
  • Ekonomik destek
  • Uluslararası hukuk bilgisi

Diaspora, parçalar arasında bağlayıcı bir sinir ağı gibi çalışabilir.

  1. Parçalar arası iletişim kanallarını kurumsallaştırmak

Bu, tek bir çatı örgütü anlamına gelmez.
Daha gerçekçi olan:

  • Ortak kültür meclisi
  • Ortak gençlik platformu
  • Ortak kadın ağı
  • Ortak akademik konsey
  • Ortak dijital arşiv

Siyaset değişebilir; kurumlar kalır.

  1. Birlik fikrini romantik değil, stratejik bir hedef yapmak

Birlik, “bir gün olur” diye beklenen bir mucize değil;
adım adım inşa edilen bir süreçtir.

  • Ortak hedefler
  • Ortak kriz yönetimi
  • Ortak diplomatik refleks
  • Ortak kültürel hafıza

Birlik, önce zihinde, sonra dilde, en son siyasette gerçekleşir.

Kürdistan’ın beş parçasının beraber hareket etmesi için, toparlarsak:

  • Ortak bir ulusal sözlük oluşturmak.
  • Rekabeti değil, tamamlayıcılığı kabul etmek.
  • Ortak bir Kürdistan anlatısı kurmak.
  • Kültürel dolaşımı güçlendirmek.
  • Diasporayı aktif altıncı parça yapmak.
  • Parçalar arası kurumsal iletişim ağları kurmak.
  • Birliği romantik değil, stratejik bir hedef olarak görmek.

Peki tüm bunları kim, nasıl, nerede yapacak? İşte bu “Zurnanın zırt dediği yer”

Alan Lezan || 05.01.2026